آشنایی با برخی از مواد مخدر
چندی پیش در یكی از نشست های علمی صحبت از مواد مخدر و تبعات آن و نحوه ترك اعتیاد و مباحث مرتبط شد كه در نهایت به نكات جالبی منجر گردید و ... لذا پیرو صحبت های گذشته لیست اجمالی از مواد مخدر جهت آشنایی دوستان در وبلاگ قرار داده می شود تا تتمه مبحث انجام شده باشد
امید كه این مواد از چرخه زندگی خانواده های مبتلا خارج و فراموش گشته و مصرف برخی از آن ها فقط در بخش درمان و ... صورت پذیرد. انشا الله
- کرك (Crack) كه گاهی راك (Rock) نیز نامیده میشود، ماده ای محرك است كه از تصفیه كوكائین به دست می آید و به اشكال مختلف تدخین (استنشاق دود) میشود.
اما کراکی که در ایران رایج است از مشتقات هروئین است و در صورتی که بصورت علمی تولید شود از تصفیه هروئین به دست می آید .
كراك مادهای بیبو است، مصرف آن راحت است و با یك فندك در هر جایی كه باشی میتوانی مصرف كنی؛ درست برخلاف مصرف تریاك و یا هروئین است.
کراک موجود در ایران:
كراك جدیدترین ماده مصرفی بین معتادان ایران است. این ماده شیمیایی خشك كه در تركیب آن به جای کوکائین و هروئین از قرصهای فاسد استفاده می شود.
این ماده به سبب اینكه فاقد هر گونه بوی نامطبوع و خاص بوده مصرف را راحت كرده و موجب شده روند گرایش افراد به این ماده افزایش یابد.
جالب است که بدانید تنها سه بار مصرف مقدار بسیار اندكی از كرك موجود در بازار ایران ، اعتیاد به آن را حتمی خواهد كرد و پس از این زمان بسیار كوتاه، شخص را به شدت به خود نیازمند و وابسته میكند.
در حال حاضر كراك در بین گروهی از جوانان ایران شایع شده و به دومین ماده مصرفی معتادان تبدیل شده است. متأسفانه این شیوع بالا به دلیل تفكر اشتباهی است كه در بین جوانان به وجود آمده است . در بین جوانان، این ماده به صورت مادهای كمخطر با میزان نشئگی بالا معرفی شده و ۹۵درصد از مصرفكنندگان، آن را به اسم روانگردان میشناسند اما پس از شروع به مصرف، مشخص میشود كه كراك مادهای بسیار اعتیادآور است.
لازم به ذکر است ۹۰درصد از مصرفكنندگان كراك، زیر ۲۴سال هستند. و این ماده در بین دختران نیز رواج یافته است.
در ایران فشردهكردن هروئین در آزمایشگاههای خانگیای انجام میشود كه هیچ كدام استاندارد نیستند. و هر آزمایشگاهی بسته به نوع امكانات و سلیقه تولیدكننده متفاوت است و تولید کنندگان برای سود بیشتر انواع مواد دیگر (هر نوع داروی آرامبخش و كورتن ) را به این ماده اضافه می کنند . بنابراین عوارض ناشی از مصرف كراك با انواع مختلفش، در هرد فرد می تواند بسیار متفاوت از دیگران باشد.
کراک های موجود در کشور ایران ۱۵۰ برابر هروئین قدرت تخریبی بر فکر ، مغز و اعصاب دارد و حتی منجر به مرگ های فجیعی می شود.
كراك در بین جوانان ایران به صورت مادهای كمخطر با میزان نشئگی بالا معرفی شده و ۹۵ درصد از مصرفكنندگان آن را به اسم روانگردان میشناسند چرا كه از نظر كارشناسان سمشناسی كراك در اصل انرژیزا و شادیآور بوده و هیچگونه اعتیادی را در مصرفكننده به وجود نمیآورد. اما كراكی كه در ایران توزیع میشود كراك اصل نبوده و در آزمایشگاههای مخفی و خانگی كشور با فشرده كردن هروئین بدون در نظر گرفتن هرگونه استانداردی تهیه میشود و در برخی موارد نیز از ضایعاتی كه نمیتوان از آن هروئین خالص به دست آورد كراك تولید میشود. بنابراین خلاف تصور مصرفكنندگان كراك از تبلیغات نوع خارجی نوع ایرانی آن اعتیادآور بوده و طی یك ماه اول مصرف دائم از آن مقدار مصرف به ۳ یا ۴ برابر روز اول مصرف رسیده و تعداد دفعات مصرف روزانه به ۱۰بار در روز افزایش پیدا میكند.
مشتقات هروئین:
هروئین به چهار گروه تقسیم می شود،
گروه اول همان مرفین است یعنی قبل از اینکه عمل استیلازاسیون روی آن انجام گیرد.
گروه دوم را هروئین خیابانی با درصد خلوص بین ۳ تا ۷ درصد که به هروئین خاکستری نیز معروف است نام برد و گفت: اغلب معتادان از این نوع هروئین استفاده می کنند كه خطر جانی برای مصرف كنندگان در پی دارد.
گروه سوم هروئین آزمایشگاهی با درصد خلوص بین ۶۰ تا ۷۰ درصد نام برد که امروزه قاچاقچیان به منظور فریب معتادان و مصرف کنندگان به آن عنوان کراک داده اند. درواقع آنها با این عنوان اعلام نمودند که مصرف کنندگان کراک می تواند سایر مواد را به راحتی ترک نموده و ترک کراک راحت تر از سایر مواد مخدر می باشد.
نوع چهارم هروئین تزریقی با درصد خلوص بالای ۹۵ درصد است که در گذشته به آن اشک خدا گفته می شد و امروزه آن را هروئین کریستال می نامند.
گفتنی است، كراك كه از مشتقات هروئین است میزان وابستگی و مضرات آن به مراتب بیش از مواد مخدر دیگر است.تاریخچه مصرف كرك:
اعتیاد به كراك ،شیشه و كریستال بسیار شدیدتر و سریعتر از اعتیاد به تریاك، هرویین،موادمخدر دیگر و روانگردانها می باشد و ترك آن بسیار مشكلتر است.
در هر جامعهاى پس از شیوع مواد اعتیادآور و مشاهده عوارض سوء آن، میل به مصرف آن در افراد كم مىشود و در شرایط كنونى نیز هروئین به عنوان ماده مخدر خطرناك و خانمانسوز در جامعه جا افتاده است. بنابراین قاچاقچیان با تغییر رنگ، ظاهر و نام این ماده مخدر سعى در ایجاد بازار فروش كردهاند. تا جایى كه با آزمایش بر روى حدود ۳۰ نمونه از كراكهاى مصرفى با قیمت هر گرم ۲۰ تا ۵۰ هزار تومان مشخص شد این مواد كراك واقعى نبوده، بلكه هروئین است. در حالیكه كراك واقعى نوعى از كوكائین است و قیمتى چندین برابر این رقم را دارد و نام صحیح آن كرك (CRACK ) می باشد،قیمت هر گرم آن حدود ۱۲۰ تا ۱۵۰ هزار تومان و قیمت هر كیلو از آن حدود ۱۵۰ میلیون تومان است كه فعلا به صورت محدود در كشور های آمریكائی و توسط افراد مشهور و سرمایه داران بزرگ قابل مصرف می باشد و در آسیا و كشور های دیگر به صورت محدود وجود دارد.
در این بین نه تنها قاچاقچیان سنتی سعى در نابود كردن نوجوانان و جوانان دارند بلكه تبلیغ موادمخدر صنعتى به سایتهاى اینترنتى نیز رسیده است و هم اكنون حدود ۱۶ هزار سایت اینترنتى وابسته به عناصر نامشروع ، قاچاقچیان مدرن این مواد هستند.
كركى كه هم اكنون در ایران مورد استفاده قرار مىگیرد و با نام كراك شناخته می شود، واقعى نیست و در حقیقت نوعى هروئین غلیظ شده(هروئین فشرده) است كه قیمت آن هم یك دهم قیمت واقعىاش است و چهار تا شش ثانیه پس از مصرف اثراتش شروع مىشود. مصرف این ماده از كمترین مقدار توسط فرد در طول یك ماه به ده برابر افزایش پیدا مىكند تا جایى كه فردى كه روزى یكبار مصرف مىكرده مجبور است هرچند ساعت یكبار این كار را تكرار كند.
كراك برخلاف دیگر مواد مخدر بدون بو و مصرف آن بسیار ساده است. حتى اگر این ماده در حضور اعضاى خانواده مصرف شود هیچ كس متوجه آن نخواهد شد.
کوکائین و کراک چی هستند؟
كوكایین، آلكالوئید اصلی برگ كوكا است كه از برگهای بوته ای به نام (Ergthroxglom Coca) بدست می آید، كه مركز اصلی رویش آن آمریكای جنوبی است. كوكایین به عنوان ماده موثر در سالهای ۶۰- ۱۸۵۹ م. از برگ كوكا (تصویر ۱) مجزا و استحصال شد. كراك را نیز از كوكایین تهیه و در اواخر تابستان و اوایل پاییز سال ۱۹۸۵ م. به بازار شهر نیویورك عرضه كردند. كراك خطرناكترین ماده اعتیاد آوری است كه تا كنون به بازار آمده و به حدی وابستگی آور است كه یك بار مصرف آن، فرد را معتاد می كند. از نظر طبقه بندی فارماكولوژی، محرك سیستم اعصاب مركزی است.
كوكایین پودر سفید نرم شفاف كریستالی با طعمی تلخ است كه اغلب با پودر تالك، یا ملین ها یا شكر مخلوط می شود و معمولا به صورت استنشاق، تزریقی، خوراكی یا دود كردن و گاهی هم به طریق پاشیدن روی دستگاه تناسلی مصرف می كنند.
دود معمولی آن برای انفیه و استنشاق ۳۰ تا ۱۰۰ میلی گرم است و ۱۰ تا ۲۵ میلی گرم آن برای تزریق استفاده می گردد. كوكایین بی حس كننده موضعی است و به ندرت برای برخی از اعمال جراحی استفاده می شود.
نامهای خیابانی آن Coke مخفف كلمه كوكایین (Cocaine)، Candy (شیرینی) ، Nose (بینی) ،Snow (برف) ، Happy (خوشحال، خوشبخت) و Dust (مواد گردی، گرد و خاك) می باشد.
كراك آسیایی از كوكائین ساخته نشده است. كراك امروزی موجود در كشور ما كه در حال تخریب مصرفكنندگان جوانش است، فقط فرمول قویتری از هروئین است!
كراك ایرانی خطرناك تر از كراك خارجی !
در برخی موارد نیز از ضایعاتی كه نمی توان از آن هروئین خالص بدست آورد كراك تولید میشود ، این كراك یكی از قویترین مواد مخدر محسوب شده و بشدت اعتیاد ایجاد میكند بطوریكه طی یكماه اول مصرف دائم از آن مقدار مصرف به ۳ یا ۴ برابر روز اول مصرف رسیده و تعداد دفعات مصرف روزانه به ۱۰ بار در روز (تقریبا ً هر ۲ ساعت یكبار) میرسد .
كراك بسیار كوچك است؛ از نخود كوچكتر. بهاندازه یك عدس حتی یك دانه ماش را به نوك سنجاق میچسبانند و همین اندازه میتواند بارها با یك سنجاق داغ دیگر مورد استفاده قرار گیرد.
این ماده مخدر صنعتی بدلیل نداشتن بو و سهولت استفاده نسبت به سایر مواد مخدر باعث جذب مصرف كنندگان سایر مواد مانند تریاك گردیده است چرا كه مصرف كراك به قدری آسان است كه فرد در مدت ۵ دقیقه حتی در دستشوئی و با استفاده از فندك و نی یا لوله و سنجاق می تواند آنرا مصرف كند.
تقریبا هرگونه حالت تحرك و نشاط روحی و جسمی كه توسط مواد اعتیاد آور ایجاد شود، با حس بیحالی و لختی همراه خواهد بود و هر چقدر مقدار به اصطلاح “پرواز” شادمانه حاصل از این سوء مصرف، بالاتر باشد، “سقوط” و احساس خماری و افسردگی پس از آن شدیدتر و طولانی تر خواهد بود.
اعتیاد از همین جا آغاز میشود زیرا نیاز به فرار از این حالت ناگوار، موجب مصرف مجدد كرك شده و پس از برطرف شدن تاثیر اولیه كرك، حالت افسردگی باز میگردد…و این چرخه همچنان ادامه میابد.
كراك چطور در ایران رواج پیدا كرد؟
خیلی از معتادان، وقتی به (ساقی) همیشگی خود مراجعه میكردند تا تریاك، هروئین یا مواد مشابه را تهیه كنند، با این جنس تازه مواجه میشدند كه قوی، سریع و راحت بود و مهمتر از همه ارزانقیمت بود.
این مادة جدید به سرعت بازار مصرف را از آن خود كرد و هنوز هم با سرعت در حال پیشروی است. جمعیت مخاطب آن نیز بیشتر در سنین ۲۰ تا ۳۰ سال هستند، هر چند كه قسمتی از معتادان قدیمی را هم به خود جذب كرده است.
روشهای گسترش
جنس جدید معمولا با استفاده از سه روش عمده گسترش پیدا میكند. كراك هم برای رواج بیشتر در میان جوانان از هر سة این روشها استفاده كرد.
اول اینكه كسانی كه به هروئین اعتیاد دارند و میخواهند با كمك یك مادة دیگر، آن را ترك كنند، نوع مصرف را تغییر میدهند، در حالی كه ماده جایگزین به مراتب خطرناكتر از اولی است.
دومین روش گسترش، این است كه برای تسكین عوارض مواد محرك یا توهمزا كه معمولا در پارتیها مصرف میشوند، میتوان از جنس جدید استفاده كرد. این توصیهای است كه بچههای اهل «توهم» به هم میكنند تا سردرد و تنشهای ناشی از آن را كاهش دهند. معمولا هم تصور میكنند كه اعتیادآور نیست. مشكل اینجاست كه بلافاصله وابستگی ایجاد میشود، زیرا این مادة جدید، از مواد مشابه اعتیادآورتر است.
سوم اینكه غیر از مدل لباس و آرایش مو، مصرف مواد مخدر هم به صورت یك «مد» از كشورهای غربی تقلید میشود. بنابراین اگر مادهای كه در غرب رایج است به ایران بیاید، به جهت حفظ كلاس و كسب پرستیژ، بازار مصرف تضمینشدهای دارد. جوانانی هستند كه بنگ و حشیش و تریاك را نشانة عقبماندگی و كریستال و آیس و اسید را نشانة پیشرفت میدانند.
جوانانی كه سابقة مصرف كراك دارند، آن را به تكههای سفیداب سنتی تشبیه میكنند با ظاهری سنگمانند ولی متخلخل، سست و سفید رنگ كه هیچ بوی خاصی ندارد.
كراك به صورت تدخینی و تزریقی، مصرف میشود، در مدت بسیار كوتاهی اثر میكند. حتی مراحل تزریق آن هم سادهتر است.
این ویژگیها باعث شده كراك در پارتیها و جمعهای دوستانه، بیشتر رواج پیدا كند. دختران هم مصرفكنندة آن هستند و اگرچه به مقدار كمتری نشئه میشوند، ولی وابستگی بیشتری پیدا میكنند. آنها كه به دوستان خود به فرما میزنند استفاده از كراك را بعد از مصرف كریستال یا اسید پیشنهاد میكنند تا اثر محرك را كمتر كند.
چگونه معتادین به كرك را تشخیص دهیم؟
از جمله نشانه های اعتیاد به كراك می توان به :تغییرات بارز در شخصیت و رفتار، از دست دادن توجه و تمركز ، كاهش وزن، ناپدید شدن لوازم قیمتی خانه و نداشتن توضیح قانع كننده برای مقدار پول خرج شده ، رفت و آمد با افراد معتاد، آشفتگی چشمگیر، رفتار كینه توزانه با افراد خانواده و دوستان ،برنامه خواب نامنظم ، بی توجهی به آراستگی ظاهری ، پارانویا شدید (سوء ظن به همه) ،بی قراری و
یك نشانه ابتدایی سوء مصرف كرك، جدایی ناگهانی جسمی / روحی فرد از كانون خانواده و تغییر رفتار چشمگیر اوست. هرچند بسیاری از نشانه های زیر با مشكلاتی چون اختلالات احساسی یا گذراندن دوران سخت بلوغ مشابه است، اما هرگز نباید احتمال مصرف مواد محرك یا مخدر را از نظر دور داشت :
تغییرات بارز در شخصیت و رفتار
از دست دادن توجه و تمركز
كاهش وزن
ناپدید شدن لوازم قیمتی خانه و نداشتن توضیح قانع كننده برای مقدار پول خرج شده
رفت و آمد با افراد معتاد
آشفتگی چشمگیر
رفتار كینه توزانه با افراد خانواده و دوستان
برنامه خواب نامنظم
بی توجهی به آراستگی ظاهری
پارانویا شدید (سوء ظن به همه)
بی قراری
اضطراب
چرا هر روز آمار توزیع و مصرف كرك در جامعه بالاتر می رود ؟
فروشندگان مواد مخدر علاقه بسیاری به فروش كرك دارند زیرا نه تنها ارزان تر از كوكائین است و راحت تر به فروش میرسد، بلكه مصرف آن هم ساده تر است و به ظاهر چندان “خطرناك” نمیرسد و از طرفی پنهان كردن آن هم ساده است.
به این ترتیب فروش كرك در شهرهای بزرگ جهان و در مكانهایی مانند میادین شهر، مدارس، فروشگاههای بزرگ و … كه پیش از این برای این تجارت مكانهایی بسیار خطرناك محسوب میشدند، به شدت افزایش یافته است.
اثرات تخریبى مصرف موادى همچون شیشه، كریستال و كراك بین ۱۱۰ تا ۱۴۰ برابر تریاك و هروئین بر روى مغز و اعصاب می باشد.
كراك شدیدا فرد مصرف كننده را دچار خواب آلودگی «چرت» میكند . مصرف مداوم این ماده مخدر در كوتاه مدت (مدت یكسال ) اثرات مخرب جبران ناپذیری در بدن فرد مصرف كننده اعم از عفونت اجزای داخلی بدن ، پوسیدگی دندانها ، سرطان حنجره و ریه ، نابودی ریه و كبد ایجاد میكند
مصرف كننده، كراك را چه به طریق استنشاق یا پاشیدن روی توتون و ماری جوانا و چه از راه كشیدن با پیپ استعمال كند، دیگر نمی تواند از مصرف آن خودداری كند و باید پی در پی آن را استعمال نماید. خیلی سریع جذب ریه گشته و به مغز می رسد و حالت تهاجمی به مصرف كننده دست داده، باعث بزرگ شدن قلب، افزایش فشار خون می شود، به گونه ای شدیدتر از كراك پدیدار می گردد. اصولا فردی كه كراك مصرف می كند، دیگر بر خود تسلط ندارد و گویا خودی خود را گم كرده است.
کراک، هروئینی است که تا حد امکان اشباع شده یعنی یك گرم کراک از ۱۰ تا ۱۰۰گرم هروئین ساخته شده ولی قیمت آن همقیمت هروئین و در بعضی مواقع، به مراتب ارزانتر از هروئین است. اعتیاد آن نسبت به هروئین بسیار شدیدتر و فوریتر و ترك آن بسیار مشكلتر است.
کراک ماده مخدر جدیدی است؛ یعنی در واقع با نام جدید معرفی شده. نوجوانان نمیدانند که بدتر از هروئین است بنابراین وحشتی که از هروئین دارند از كراك ندارند و اکثرا خیال میكنند کراک چیزی در حد قرصهای روانگردان و اکستازی است. به همین دلیل از مصرف آن وحشت ندارند و این عامل شروع اعتیاد و علت فاجعه است.
مصرف حتی یک بار کراک اعتیادآور است و این تفاوت اساسی کراک با قرصهای اکستازی است که اگرچه در بلندمدت کشنده هستند اما اعتیاد با قدرت بالا ندارند. تبلیغات زیادی که شبانهروزی علیه قرصهای اکستازی شده باعث شده که خطر کراک در سایه و پنهان باقی بماند.
کراک بر خلاف هروئین، تریاک، حشیش و… بدون بوست و مصرف آن بسیار ساده و بدون نیاز به وسایل حجیم و صرف وقت است و فرد میتواند در حمام یا توالت، ظرف کمتر از ۱ الی ۲دقیقه مصرف كند.
کراک بسیار کوچک است؛ از نخود کوچکتر. بهاندازه یك عدس حتی یك دانه ماش را به نوک سنجاق میچسبانند و همین اندازه میتواند بارها با یک سنجاق داغ دیگر مورد استفاده قرار گیرد.
بنابراین جاسازی آن بسیار ساده و خانوادهها بهسادگی نمیتوانند آن را کشف کنند؛ چیزی شبیه یك تکه گچ از دیوار کندهشده و به اندازه یك ماش كه توجه هیچ کس را جلب نمیكند.
معتاد به تریاك میتواند سالها زنده بماند و زندگی عادی داشته باشد؛ حتی کار كند و خانودهاش را سرپرستی کند.حتی معتاد هروئین نیز اگر به طرف تزریق كشیده شود میتواند ۱۰ تا ۲۰سال زنده بماند اما معتادی که ۳ماه بعد از مصرف کراک تا ۳۰کیلو از وزن بدنش کم میشود آیا بیش از ۲سال زنده میماند؟
نشانه های هشدار دهنده در هنگام مصرف کراک
به گفته معتادین به كرك حالات زیر در هنگام برطرف شدن آثار ماده محرك بروز میكنند :
نگرانی و بیقراری برای تهیه مجدد كرك
افسردگی شدید
فقدان انرژی و بی اشتهایی
بی خوابی
داشتن احساساتی متناقض از عشق و تنفر نسبت به خود
اثرات روانی مصرف كرك چیست؟
شخصی كه كرك مصرف میكند به سرعت در حالات و شرایط مختلف روانی در حركت است كه با خوشی و رضایت فراوان و احساس برانگیختگی و هیجان همراه است، سپس با كم شدن اثر این ماده، دلتنگی و افسردگی و متعاقب آن زودرنجی، بی خوابی و پارانویا بر شخص غلبه میكند.
عوارض اجتماعی کراک:
در میان افراد معتاد به هر گونه ماده اعتیاد آور، تهیه “مواد” در بسیاری از مواقع از راههای نامشروع و خلاف انجام میگیرد و بسیاری از كسانی كه به كرك اعتیاد دارند نیز برای برآمدن از عهده مخارج تهیه مداوم آن به روشهای خلافكارانه دست میزنند.
راه حل ترک کراک چیست ؟
مانند هر ماده مخدر دیگر کراک را هم می توان ترک کرد :
روش ترك كراك با متادون است، براى مرحله سمزدایىنیز پروتكلهاى درمانى متفاوتى وجود دارد.
سه درمان دارویی، سمزدایى فوق سریع URD كه درد و خماری ندارد و رفع علائم ترك، درمان رفتارى و شناختى و درمانهاى اجتماعى و خانوادگى نیز مورد استفاده قرار مىگیرد.
اما اگر فردی واقعا قصد دارد قبل از مرگ از شر این افیون خلاص شود باید بداند كه شخص معتاد با آگاهی از مراحل مختلف سم زدایی، دارو درمانی، شركت در جلسات و این مطلب مهم كه ترك اعتیاد، بازگشت به زندگی و تولدی دوباره خواهد بود، به مراكز درمانی معتبر مراجعه نماید. همچنین دوستان و خانواده این افراد باید شرایط ناگوار آنها را درك نموده و در این راه از پشتیبانی او دریغ نورزند تا شخص معتاد بتواند با موفقیت و در زمان كوتاه تری به حالت طبیعی باز گردد.
والدین مراقب باشید:
مواد مخدر و اعتیاد به آن خطرناكترین پدیده جامعه امروزی بحساب میآید كه جز تباهی، نابودی، بیماری، پشیمانی و مرگ چیزی به دنبال نخواهد داشت.
نتیجه و عاقبت افرادی كه به مصرف مواد مخدر رو می آورند باید درس عبرتی برای افراد دیگر بخصوص جوانان باشد تا بخاطر شادیها، خوشیها و اثرات زودگذر و تحت تاثیر دوستان ناباب هرگز حتی فكر مصرف آنها را نیز به خود راه ندهند.
معاشرت با دوستان ناباب، وجود معتاد در خانه، بیكاری، اختلافات خانوادگى و همچنین كنجكاوى از عوامل مصرف مواد مخدر در بین نوجوانان و جوانان ذكر مىشود به همین دلیل خانواده باید در مقابل فرزندانشان به سوالات كنجكاوانه آنان با حوصله جواب دهند و دوستانشان را كنترل كنند.
هچنین مواظب پول توجیبى فرزندانتان باشید. پول توجیبى زیاد در سیگارى شدن نوجوانان تاثیر بسیار زیادى دارد، همچنین قرار گرفتن در جمع دوستان ناباب و نداشتن قدرت «نه» گفتن آنها را به سوى مصرف مواد مخدر مىكشاند.
وقتى نوجوانان به مصرف مواد مخدر روى مىآورند پس از مدتى دچار افسردگى شده و خودشان را از دیگران جدا مىكنند همین رفتار باعث مىشود كه محیط مدرسه كمكم برایشان خسته كننده شده و در نهایت از درس و تحصیل ترد مىشوند.
حتى در بسیارى به دلیل اینكه فكر مىكنند راهى براى بازگشت ندارند، دست به خودكشى مىزنند.


